Suszenie drewna to jeden z kluczowych etapów przygotowania tarcicy do dalszego użytkowania. Świeżo ścięte drewno zawiera od 50 do 80 procent wilgoci, co czyni je niestabilnym wymiarowo i podatnym na degradację biologiczną. Na rynku dostępne są dwie główne metody suszenia - naturalna i komorowa - z których każda ma swoje zalety i ograniczenia. Porównujemy je szczegółowo, aby pomóc w wyborze odpowiedniej metody dla konkretnego zastosowania.
Suszenie naturalne - tradycyjna metoda atmosferyczna
Suszenie naturalne (atmosferyczne) to najstarsza i najprostsza metoda obniżania wilgotności drewna. Polega na układaniu tarcicy w stosy na przekładkach, które zapewniają swobodny przepływ powietrza między deskami. Charakterystyka tej metody obejmuje:
- Czas trwania: od kilku miesięcy do 2 lat, w zależności od grubości materiału i warunków pogodowych
- Osiągalna wilgotność: 15-20 procent (nie niższa, ze względu na równowagę z wilgotnością otoczenia)
- Koszt: niski - wymaga jedynie przestrzeni składowej i przekładek
- Ryzyko wad: umiarkowane - możliwe pęknięcia czołowe, sinizna, nierównomierny rozkład wilgotności
- Struktura drewna: zachowuje naturalną barwę i zapach; wolne suszenie sprzyja równomiernej stabilizacji naprężeń wewnętrznych
Suszenie naturalne najlepiej sprawdza się dla drewna konstrukcyjnego, szalówek elewacyjnych i imitacji bali - materiałów, które będą eksponowane na zewnątrz i nie wymagają wilgotności poniżej 15 procent.
Suszenie komorowe - przemysłowa precyzja
Suszenie komorowe (techniczne) wykorzystuje specjalistyczne komory suszarnicze z kontrolowaną temperaturą, wilgotnością i cyrkulacją powietrza. Jego charakterystyka to:
- Czas trwania: od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od grubości i docelowej wilgotności
- Osiągalna wilgotność: 6-12 procent - idealna dla drewna podłogowego, stolarskiego i meblowego
- Koszt: wyższy - wymaga inwestycji w suszarnię i energię do jej pracy
- Ryzyko wad: niskie przy prawidłowym programie suszenia; ryzyko pęknięć wewnętrznych przy zbyt agresywnym programie
- Struktura drewna: bardziej jednorodna wilgotność w całym przekroju; możliwa ciemniejsza barwa drewna po procesie
Suszenie komorowe jest niezbędne dla desek podłogowych, elementów stolarskich, drewna meblowego i wszędzie tam, gdzie wymagana jest wilgotność poniżej 15 procent.
Porównanie obu metod - tabela zbiorcza
| Kryterium | Suszenie naturalne | Suszenie komorowe |
|---|---|---|
| Czas suszenia (deska 25 mm) | 3-6 miesięcy | 7-14 dni |
| Minimalna wilgotność końcowa | 15-20% | 6-8% |
| Koszt procesu | Niski | Średni do wysokiego |
| Jednorodność wilgotności | Umiarkowana | Wysoka |
| Ryzyko sinizny i grzybów | Podwyższone | Minimalne (temp. eliminuje grzyby) |
| Wpływ na barwę drewna | Naturalny kolor | Możliwe lekkie przyciemnienie |
| Najlepsze zastosowanie | Konstrukcje, elewacje | Podłogi, stolarka, meble |
Docelowa wilgotność w zależności od przeznaczenia
Prawidłowy dobór wilgotności końcowej drewna jest kluczowy dla uniknięcia problemów po montażu. Poniżej przedstawiamy zalecane wartości dla poszczególnych zastosowań:
- Drewno konstrukcyjne (belki, krokwie, legary): poniżej 20 procent
- Szalówki i imitacje bali na elewacje: 14-18 procent
- Deski tarasowe: 16-20 procent
- Deski podłogowe do pomieszczeń ogrzewanych: 8-12 procent
- Drewno stolarskie i meblowe: 6-10 procent
Drewno zbyt suche jak na swoje docelowe zastosowanie będzie nadmiernie chłonąć wilgoć z otoczenia, pęcznieć i odkształcać się. Z kolei drewno zbyt wilgotne będzie się kurczyć, pękać i może stać się siedliskiem grzybów.
Suszenie drewna w Tartaku Kołodziej
W Tartaku Kołodziej stosujemy obie metody suszenia, dobierając je do rodzaju produktu i oczekiwań klienta. Dysponujemy nowoczesną suszarnią komorową o pojemności pozwalającej na suszenie dużych partii tarcicy jednocześnie. Każda partia drewna jest kontrolowana wilgotnościomierzem przed wydaniem klientowi - dostarczamy materiał o parametrach optymalnych dla docelowego zastosowania. Naturalne sezonowanie stosujemy głównie dla drewna konstrukcyjnego i surowca przeznaczonego na elewacje zewnętrzne, gdzie wysoka precyzja wilgotności nie jest kluczowa, a wolniejszy proces sprzyja stabilizacji materiału.
