Tartak to miejsce, w którym surowe kłody drewna zamieniają się w gotowe produkty budowlane i wykończeniowe. Dla osoby, która dopiero rozpoczyna pracę w zakładzie tartacznym, pierwsze tygodnie bywają intensywne i pełne nowych doświadczeń. Przedstawiamy relację z codziennej pracy w Tartaku Kołodziej w Piekielniku, opisaną z perspektywy pracownika, który dołączył do naszego zespołu i stopniowo poznawał wszystkie etapy produkcji.
Sytuacja wyjściowa - pierwszy kontakt z tartakiem
Tartak Kołodziej działa w Piekielniku na Podhalu od wielu lat, specjalizując się w produkcji tarcicy, szalówek, desek podłogowych i imitacji bali. Zakład przetwarza głównie drewno świerkowe i modrzewiowe pozyskiwane z okolicznych lasów. Nowy pracownik trafia do środowiska, w którym łączą się tradycyjne umiejętności ciesielskie z nowoczesnym podejściem do obróbki drewna. Pierwszy dzień zaczyna się od szczegółowego przeszkolenia BHP - poznania zasad poruszania się po terenie zakładu, obsługi środków ochrony osobistej oraz procedur awaryjnych. Kask, rękawice ochronne, nauszniki i buty z twardą podeszwą to obowiązkowe wyposażenie każdego pracownika.
Wyzwania pierwszych tygodni
Największym wyzwaniem dla nowego pracownika okazuje się fizyczne tempo pracy. Przenoszenie bali, układanie tarcicy na przekładkach i sortowanie desek według wymiarów wymagają kondycji i wytrzymałości. Równie wymagające jest opanowanie umiejętności rozróżniania jakości drewna - identyfikacja wad takich jak sęki, sinizna, pęknięcia czy krzywizny staje się z czasem drugą naturą, ale na początku wymaga skupienia i cierpliwości. Hałas pracujących maszyn - traka, piły taśmowej, strugarki - jest kolejnym elementem, do którego trzeba się przyzwyczaić. Komunikacja odbywa się głównie za pomocą gestów i krótkich sygnałów, co wymaga nauki specyficznego tartacznego języka.
Metody wdrożenia i nauka zawodu
System wdrażania w Tartaku Kołodziej opiera się na metodzie mistrz-uczeń. Doświadczony operator traka lub piły taśmowej pracuje ramię w ramię z nową osobą, tłumacząc każdy ruch i decyzję. Początkowo nowicjusz obsługuje prostsze stanowiska:
- Sortowanie i układanie gotowej tarcicy na stosy
- Obsługa podajników i transporterów rolkowych
- Pomoc przy załadunku i rozładunku surowca
- Czyszczenie i podstawowa konserwacja maszyn
Z biegiem czasu, po kilku tygodniach praktyki pod nadzorem, pracownik przechodzi do obsługi bardziej zaawansowanych urządzeń. Nauka obejmuje również rozumienie procesu produkcyjnego od początku do końca - od przyjęcia kłody, przez manipulację na traku, struganie, profilowanie, aż po suszenie i pakowanie gotowego produktu.
Rezultaty - co daje praca w tartaku
Po kilku miesiącach pracy nowy pracownik staje się pełnowartościowym członkiem zespołu. Potrafi samodzielnie ocenić jakość surowca, wie jak optymalnie rozpiłować kłodę, aby uzyskać maksymalną ilość użytecznej tarcicy przy minimalnym odpadzie. Nabyte umiejętności mają wymiar praktyczny - znajomość gatunków drewna, ich właściwości i zastosowań przydaje się zarówno w pracy zawodowej, jak i w życiu prywatnym.
Najbardziej satysfakcjonującym aspektem pracy tartacznika jest widoczny efekt własnych rąk. Obserwowanie, jak surowa kłoda zamienia się w piękną szalówkę lub solidną belkę konstrukcyjną, daje poczucie realnego wkładu w coś trwałego. Drewno przetworzone w Tartaku Kołodziej trafia na budowy domów, pensjonatów i obiektów w całym regionie Podhala, a świadomość, że efekty codziennej pracy służą ludziom przez dziesiątki lat, jest najlepszą motywacją do dalszego doskonalenia swoich umiejętności.
Podsumowanie doświadczenia
Praca w tartaku to zawód wymagający, ale dający ogromną satysfakcję. Łączy w sobie siłę fizyczną z precyzją, tradycyjne rzemiosło z nowoczesną technologią. Dla osób ceniących pracę na świeżym powietrzu, kontakt z naturalnym materiałem i widoczne efekty swoich działań, tartak może okazać się miejscem na wiele lat owocnej kariery zawodowej.
